Toen Andrew Veal, een 25-jarige jongeman uit Georgia, hoorde dat Bush de verkiezingen had gewonnen, stapte hij in zijn auto, reed naar New York, klom over de vijf-meterhoge afsluiting rond Ground Zero en schoot zich een kogel door het hoofd. Het was wellicht veel meer dan de verkiezingsuitslag dat Andrew tot die wanhopige daad dreef. Het kort kranteberichtje vertelt niets over hem, behalve dat hij graag kookte en van plan was om in juni te trouwen. Het zegt niet waarom hij twintig uren noordwaarts reed om zijn jong leven te beeindigen in de open wonde van Elf September. Misschien was dit in zijn ogen de plaats waar de nachtmerrie begon. Op de stapel lijken van die dag zijn intussen ontelbare andere lijken gegooid. Tienduizenden in Afghanistan, meer dan honderdduizend in Irak, honderden in Spanje, Bali enzovoort. Andrew heeft zijn eigen leven bij de hoop gegooid als een lam dat op de slachtbank springt, als een zelfmoordterrorist die naar zijn 70 maagden wil gaan.
Een andere krantebericht van dezelfde dag vertelt over een religieuze dienst waar Amerikaanse mariniers God smeekten om hun nakende aanval op Fallujah te zegenen. Er werd voorgelezen uit het Oude Testament, over David die de Filistijnen versloeg. “Hoera voor koning David”, riepen de mariniers en: “Victory belongs to the Lord”. Ik stel me voor dat de verdedigers van Fallujah op dat moment net hetzelfde schreeuwden: “De zege hoort Allah toe”. “Vijanden beginnen vaak steeds meer op elkaar te gelijken”, schrijft historicus Gary Wills. “We folteren de folteraars, we noemen onze God beter dan de hunne, zoals een Amerikaanse generaal het uitdrukte in woorden die de president niet gedesavoueerd heeft.” Die president dankt zijn herverkiezing naar het schijnt aan de massale opkomst van de christelijke tegenpool van de moslimfanaten. De ‘born again christians’ steunen de oorlog in Irak omdat die volgens hun dominees voorspeld is in de Apocalyps van Johannes. Die oorlog moet gebeuren en de joodse tempel moet herbouwd worden in Jeruzalem, want dan zal Christus terugkeren om hen mee te nemen naar de hemel en de rest van de wereld in het eeuwig vuur te storten. “Ik heb kapitaal verdiend in deze verkiezing en ik wil het spenderen”, zei Bush. Maar de kerken die hun kuddes voor hem mobiliseerden, willen met intrest betaald worden. Ze eisen dat hij rechters benoemt in het Opperste Gerechtshof die de klok terugschroeven, zodat de staten hun eigen normen mogen opleggen in ethische zaken. In diep-christelijke staten zullen dokters betrapt op abortus hun cellen delen met mannen betrapt op homoseks. Samen kunnen ze dan staren naar de Tien Geboden die in elke cel zullen uithangen. En in de scholen zal in plaats van de evolutietheorie geleerd worden dat God de wereld schiep in zes dagen. Een stad in Wisconsin besloot al onmiddellijk na de verkiezingen dat de tijd was gekomen om het "creationisme" te onderwijzen in haar scholen. Je kan het democratisch noemen. Uit peilingen blijkt dat er veel meer Amerikanen geloven in de letterlijke waarheid van de bijbel dan in de evolutietheorie.
Dat brengt me naar nog een ander bericht in de krant van vandaag. Er is paniek ontstaan onder de NewYorks orthodoxe joden omdat een bioloog in ons drinkwater microscopische diertjes heeft ontdekt: diacyclops thomasi, een verre verwant van de garnaal. Niet dat de beestjes slecht zijn voor de gezondheid of het water een smaakje geven, maar orthodoxe joden mogen enkel waterdieren eten als ze vinnen en schubben hebben. Waarom weet geen mens maar het staat in een heilig boek. Loodgieters doen nu gouden zaken met het installeren van gesofisticeerde waterfilters in de orthodoxe huizen. De vrome joden maken zich diepe zorgen. Hebben ze door water te drinken gezondigd zonder het te weten? Volgens rabbijn Moshe Tendler mogen ze op beide oren slapen. “De verborgen dingen zijn van God”, zegt hij, “voor ons telt alleen wat we zien. Als we over iets niets weten en we zien het niet, dan bestaat het niet”. Hij had de houding van fundamentalistische gelovigen, van om het even welk merk, niet beter kunnen samenvatten. “Wat we niet zien, bestaat niet.” En wat we willen zien, bestaat, had hij eraan toe kunnen voegen. Uit een onderzoek in oktober bleek dat de grote meerderheid van de Bush-supporters nog steeds geloofde dat Saddam Hoessein massale vernietigingswapens had en achter de aanslagen van Elf September zat. Niet omdat de media onvoldoende gerapporteerd hadden dat het tegendeel waar was gebleken. Die informatie bleek echter niet te passen in de alternatieve werkelijkheid waarin de gelovigen prefereren te vertoeven. Zo leven we hier in Amerika stilaan in twee verschillende werelden. Je merkt het aan het kiesgedrag: op veel plaatsen in het zuiden haalde Bush meer dan 80 procent van de stemmen. In Manhattan kreeg hij 16 procent. Je moet er goed zoeken om een Bush-fan te vinden. Je begint je af te vragen of we op een nieuwe burgeroorlog afstevenen.
6 november 2004