Smaakmakers

‘Wat is dat blad veranderd’, mijmer ik een beetje nostalgisch terwijl ik blader in twintig jaar-oude New York Times Magazines die ik tijdens een grondige opruim heb opgevist. De artikels waren langer en grondiger maar het zijn vooral de reclamepagina’s die anders ogen. De mannen in die reclame vallen me het meest op. In kostuum, sport- of zwemkledij, met of zonder vrouw of kind aan hun zij, ze zien er allemaal zo, hoe zal ik het zeggen, zo hetero uit. Tegenwoordig denk ik bij het zien van bijna alle heren die de reclamepagina’s van de Times Magazine sieren: alweer een homo. Niet alleen in de reclame maar ook in de mannenmode-reportages. Wat de vrouwenmode betreft ogen de modellen wel hetero maar de smaakmakers zijn meestal gay. Ook in de stijl-, interieur- en modebijlagen van de dagkrant van de New York Times zijn het homo-mannen die de plak zwaaien. Vorige week was er een benefietfuif voor arme kinderen in Chelsea Piers, een sportcomplex gebouwd op de oude pieren in de Hudson-rivier. De meeste gasten waren gay en werkzaam in de mode- en reclamebusiness. “Als de pieren zouden instorten, zou er morgen geen modewereld meer bestaan”, zei ontwerper Peter Som. Hij grapte maar zo overdreven was het niet. Twee maanden geleden kreeg mode-goeroe Anna Wintour van Vogue op een paneeldiscussie het verwijt naar het hoofd geslingerd dat ze enkel oog had voor ontwerpers die mannelijk en gay zijn. Ze weigerde te antwoorden. Anderen verdedigden haar. Natuurlijk staan er ook wel eens vrouwelijke ontwerpsters in Vogue maar ze zijn een minderheid. Aan een tekort aan vrouwelijke studenten in New Yorks mode-academies ligt het alvast niet. In het Fashion Institute is 15 procent van de studenten mannelijk, in Parson slechts 7 procent.

Het zijn vreemde tijden. De nieuwe paus is een zuiveringsactie tegen gays in zijn kerk begonnen. Niets krijgt moraalridders in oost en west zo snel in het zadel als homo-haat. En toch wordt de “zachte macht” (zoals politologen culturele invloed omschrijven) van homo’s steeds groter. Er zijn momenteel drie tv-shows in Amerika waarin vlotgebekte homo’s advies geven over mode en binnenhuisinrichting. Op de binnenmuur van het modieuze klerenbedrijf Abercrombie & Fitch in Fifth Avenue prijkt een drie verdiepingen-hoge schilderij van halfnaakte jongemannen met bulkende spieren en enorme bulten in de broek. Ook de foto’s die her en der in de winkel hangen zijn homo-erotisch getint. De klanten -overwegend hetero’s- vinden het best leuk. Zelfs Hollywood is op de homo-trein gesprongen. De nieuwe film Brokeback Mountain –een dure productie die wellicht enkele Oscars in de wacht zal slepen- gaat over twee cowboys die verliefd op elkaar worden. Ik ging de film bekijken in Chelsea, de enige NewYorkse buurt waar hetero’s een kleine minderheid zijn. De zaal zat vol mannen maar het applaus waarmee NewYorkers gul zijn als ze een film goed vinden, bleef achterwege. Ook de homo-pers was niet entousiast. Gay City News, het grootste homoblad van Amerika, vond de cowboys maar ‘fake’. James Schamus, een baas van de filmstudio die Brokeback Mountain produceerde, zei aan een Newsweek-reporter dat de film gemaakt was voor een welbepaald publiek. “Ja natuurlijk”, zei de reporter, “voor gays”. “Nee”, zei Schamus, “voor vrouwen”.

Een romantische ‘chick flick’ (‘grietjesfilm’) dus, met chicks enkel in de (niet erg sympathieke) bijrollen. Ik zie de jonge hetero-mannen, die de grootste filmconsumenten zijn, er niet in dichte drommen naartoe trekken, tenzij om hun vriendinnen te plezieren. Dat vrouwen zich met homo-mannen identificeren, is bij nader toezien zo gek nog niet. Ze hebben heel wat gemeen. Dat veel vrouwen en homo’s in tegenstelling tot behoorlijk wat hetero-mannen van netheid houden en zich interesseren in kleren, interieur en andere zaken die de doorsnee hetero-man koud laten, is genoegzaam bekend. Belangrijker nog is het feit dat beiden verliefd worden op mannen en dus door mannen liefdespijn lijden. Dat schept een band. Beiden voelen zich ook soms onderdrukt in een wereld die door hetero-mannen beheerst wordt. Maar er is meer. In de laatste decennia hebben vrouwen, ook op sexueel vlak, veel zelfvertrouwen gewonnen. Ook voor homo-mannen is dat het geval: ze zijn uit de kast gekomen, hebben de schaamte van zich af geworpen, voelen zich eindelijk lekker in hun vel. De jonge hetero-man daarentegen heeft veel van zijn branie verloren. Groeiende onzekerheid is zijn lot, zowel op beroepsvlak (de werkloosheid van jongemannen is aanzienlijk hoger dan die van jonge vrouwen) als in relaties: hij heeft moeite om zich aan te passen aan de nieuwe assertiviteit van jonge vrouwen. Nu is zelfvertrouwen juist iets wat vele vrouwen in mannen aantrekkelijk vinden. Geen arrogantie die veel lawaai maakt om de innerlijke twijfels te overschreeuwen maar rustige zelfverzekerdheid. Zou het kunnen dat het juist die trek is die gays bij vrouwen populair maakt?



12 juni 2005