Voortdurend blijven ze boven hun kroost hangen, uit vrees dat hen iets zou overkomen.
Zes kinderen in schooluniform zitten rond een klasgenoot die iets uitlegt. Ze kijken intens geconcentreerd maar hun gezichten lijken vermoeid, zelfs wat ouwelijk, al zijn ze hooguit 13, 14 jaar. De foto is genomen in de Kwamfundo High School aan de rand van Kaapstad. Uit het artikel eronder leer ik dat hun leraar biologie voor de zoveelste keer niet is opgedaagd. Dit ondanks het felle protest van de leerlingen vorig jaar tegen de frequente absentie van het onderbetaalde lerarenkorps. Liever dan naar huis te gaan, proberen de scholieren dan maar iets van elkaar te leren.
Een andere septemberdag, nu aan de andere kant van de oceaan. Voor de meer dan één miljoen New Yorkse kinderen in het gratis stadsonderwijs is het de eerste schooldag. Natuurlijk loopt niet alles van een leien dakje. Zo krijgen de ouders van enkele honderden kleuters te horen dat er geen plaats is voor hun kinderen. "Geef ons een week om alles in orde te maken", zegt de schepen van onderwijs. Sommige ouders doen kwaad hun beklag bij de media. Niemand van hen die voorstelt om zelf de kleuters te onderwijzen. De stad besteedt jaarlijks 17.000 dollar per schoolkind. De verbolgen ouders weten dat er wel een oplossing voor hun kleine zal gevonden worden.
Opnieuw een Afrikaanse school, dit keer in Tanzania, eind augustus. Er breekt brand uit in de slaapzaal. Twaalf kinderen komen om, 20 anderen zijn zwaar verbrand. "De school heeft geen electriciteit", legt een politieman uit aan een AFP-reporter, "de scholieren studeren ‘s avonds bij kaarslicht." Het idee ze hun kind naar een kostschool zonder electriciteit zouden moeten sturen, zou Amerikaanse ouders absurd lijken. Ik denk aan die anonieme Tanzaniaantjes omdat ik bij de aanvang van het schooljaar weer straffe verhalen hoor over Amerikaanse "helicopter"-ouders. Dat zijn ouders die als helicopters voortdurend over hun kroost blijven hangen uit vrees dat hen iets zou overkomen. Die hun kinderen niet alleen naar school laten gaan ook al is het soms maar enkele minuten wandelen langs een rustige weg. Per auto moeten ze gebracht en afgehaald worden. In sommige scholen komen de ouders toe met achter de voorruit een bordje met de naam van hun kind. Een bewaker belt dan naar binnen en de kleine wordt naar mama’s wagen geescorteerd. Een jongen van tien in Mississippi vroeg zijn moeder of hij de anderhalve kilometer naar de voetbaltraining mocht stappen in plaats van gebracht te worden. Dat mocht maar mensen die hem zagen passeren, belden de politie. Een agent pikte het kind op en gaf zijn moeder een uitbrander. Besefte ze niet dat de jongen ontvoerd had kunnen worden? In 1969 wandelden of fietsten 41 procent van de Amerikaanse kinderen naar school; tegen 2001 deed nog 13 procent dat. Vanwaar die daling? Uit peilingen blijkt dat bijna een derde van de ouders die hun kinderen van 10 tot 14 jaar met de auto naar school brengen, dat doen uit schrik dat ze door onbekenden zouden ontvoerd worden. Dat is iets wat vorig jaar 115 kinderen in dit land overkwam. In dat jaar verloren 1045 Amerikaantjes jonger dan 14 het leven in auto-ongevallen. Ruim een kwart miljoen kinderen werden erdoor gewond.
Niet alle Amerikaantjes hebben helicopter-ouders. In de armste stadsbuurten zie je genoeg kinderen die wel moeten te voet naar school gaan. De gelukkigsten onder hen keren 's avonds terug naar hun eigen bed. Het aantal dakloze schoolkinderen wordt nu op meer dan een miljoen geschat, 320.000 meer dan vorig schooljaar. De wet zegt dat alle dakloze kinderen recht hebben op onderwijs maar veel scholen klagen dat ze niet genoeg subsidies krijgen voor het vervoer en de begeleiding van hun dakloze leerlingen. Dat lijkt dan weer een bijna luxe-probleem naast de noden van de ruim 90.000 onbegeleide minderjarigen die vorig jaar werden opgepakt toen ze de Mexicaanse grens overstaken. Onder hen kinderen van amper 12, 13 jaar. Net als sommige van de duizenden Afghaanse oorlogskinderen die na onvoorstelbare omwegen in West-Europa rondzwerven, koppig overlevend, koppig verlangend om te leren.
29 september 2009