Als de bank “Gods werk” doet, wat is God in hemelsnaam van plan?.
Carlos en Doris zitten in de ochtendzon op de trap van het blauwe huis op de hoek van Clinton Street. "Happy Thanksgiving mami", roept Doris als ik op mijn fiets passeer. Ik wens hen hetzelfde ook al wordt Amerika's grootste familiefeest pas binnen zes dagen gevierd. Het is zaterdag. Het vriendelijk duo is nog nuchter maar tegen de vooravond zullen ze dronken zijn, zoals altijd in de weekends. Ik twijfel er aan of ze Thanksgiving zullen vieren met de traditionele zelfbereide gevulde kalkoen. Ze wonen in een kamertje zonder keuken in de kelder van het huis aan de overkant dat op dit vroege uur nog in de schaduw ligt. Ik fiets verder naar het postkantoor. Voor de Lutheraanse kerk op St Pauls Avenue staat een lange rij. Elke zaterdag tussen elf en één delen vrijwilligers hier gratis voedingswaren uit. Ik moet remmen voor een zingende, hinkende man die zonder op het verkeer te letten de straat overloopt. Uit een van de tassen die hij meezeult, puilt een bevroren in plastiek verpakte kalkoen. Voor Thanksgiving deelt de kerk elk jaar kalkoenen uit. Het is een traditie die veel New Yorkse hulporganisaties in ere houden. In Vanderbilt Avenue waar de post is staan ook twee lange rijen, een voor het wit houten kerkje en de andere voor een rood bakstenen schoolgebouw. Een geluk dat het zo'n mooi weer is want er zijn veel kleine kinderen en oude mensen bij. Aan de bulkende zakken te zien, worden ook hier bevroren feestvogels uitgedeeld. Het is best om vroeg op te dagen. Elk jaar zien we in de dagen voor Thanksgiving beelden op het tv-nieuws van ontgoochelde mensen die na lang aanschuiven te horen kregen dat de voorraad kalkoenen op was. Dit jaar zullen er nog meer zijn. Ruim 90 procent van de 1000 voedselhulp-organisaties aangesloten bij de 'Food Bank of New York' meldt dat de vraag dit jaar aanzienlijk hoger is dan in 2008, toen hij ook al fors was gestegen. Volgens officiele cijfers hadden 49 miljoen Amerikanen vorig jaar tekort aan voedsel, 13 miljoen meer dan in 2007. Onder Bush probeerde de overheid cijfers over honger weg te moffelen. Obama doet dat niet en heeft beloofd om tegen 2015 komaf te maken met het voedseltekort waar al meer dan een half miljoen Amerikaanse kinderen aan lijdt. Eerst zien, zei de blinde.
Rond Thanksgiving en Kerstmis vallen de schrijnende tegenstellingen zelfs de grote media op. Zij die in het geld zwemmen kunnen dan beter discreet zijn in plaats van zoals de grote baas van Wall Street-reus Goldman Sachs hoog van hun toren te blazen. De man gaf een speech waarin hij de buitensporige premies en salarissen van zijn kaderpersoneel verdedigde met het argument dat de bank "Gods werk doet". Cynische commentaren bij de vleet waarop de bank, bij wijze van PR-stunt, 500 miljoen dollar beloofde -een fractie van die premies- voor leningen aan en bijscholing van10.000 kleine ondernemers. Maar al blijft de werkloosheid en dakloosheid elke dag ongenadig toenemen, officieel is de recessie voorbij, dus het licht staat op groen voor de rijken om hun oude gewoonten te hervatten. Deze week verkochten Sotheby's en Christies's voor 600 miljoen dollar kunstwerken in New York. "De bedragen zijn nog niet die van twee jaar geleden maar het vertrouwen is terug", zei een kunsthandelaar. Ook in de duurste winkels van New York lijkt het vertrouwen terug te keren. Vorig jaar rond deze tijd gaven chique winkels zoals Saks Fifth Avenue wanhopig tot 75 procent afslag op hun duurste spullen. Dit jaar mag je dat vergeten. Hun nieuwe taktiek voor de feestdagen bestaat erin om geen afslag meer te geven en kosten uit te sparen door een laag inventaris te houden. Waarmee de topwinkels aan hun klanten zeggen: koop nu want morgen hebben we het niet meer. Ook New Yorkse vastgoedmakelaars beweren dat de vraag naar luxe-flats sinds oktober in de lift zit. Voor de duurste zou ze zelfs zo groot zijn dat de gegadigden tegen elkaar opbieden en zo de prijs opdrijven. Net als in de vette jaren van twee, drie jaar geleden. Een nieuwe zeepbel lijkt al in de maak.
24 november 2009