Drie Amerikaanse varkens zitten aan een toog. Ze drinken, spelen met hun mobieltjes, proberen de vele mooie vrouwen in de bar te versieren. Helaas. De schoonheden negeren hen straal. Een van de varkens waggelt naar het toilet. Hij haalt er een condoom uit een automaat en verandert als bij toverslag in een knappe, donkerharige jongeman. Vol zelfvertrouwen stapt hij terug naar de toog. En ja hoor: de blondine die hem daarnet nog een onverschillige blik gaf, lacht hem nu uitnodigend toe.
Een goed condoom maakt u een betere man en kan wonderen doen voor uw zelfvertrouwen, lijkt de nieuwe reclamespot van Trojan met een knipoog te suggereren. Het grapje oogt onschuldig, de reclame is bescheiden -het woord “Trojan” wordt er niet in uitgesproken en het logo komt maar heel even in beeld- en er komen geen sex, bloot of grove woorden in. Je zou dus denken dat de enigen die er bezwaren tegen maken mensen zouden zijn zoals ik, wier lievelingsdier het universeel misbegrepen varken is. Toch hebben twee van de vier grote Amerikaanse tv-netten geweigerd om het spotje uit te zenden. Tot in de jaren negentig mocht er helemaal geen reclame voor condooms worden getoond maar de laatste tijd werd men soepeler. Ook Fox en CBS, de twee netten die de Trojan-commercial weigerden, zagen er geen graten in om de vorige spot van Trojan uit te zenden. Maar die prees condooms aan als beschermingsmiddel tegen het Aids-virus. De nieuwe spot spreekt voor de verandering eens niet over ziekten. De boodschap die er op het einde van verschijnt, is eenvoudigweg: “Evolve. Use a condom every time.” Het ontbreken van de associatie sex-vuile ziekten was voor de tv-potentaten onaanvaardbaar. “Contraceptieve reclame moet de nadruk leggen op gezondheids-aspecten eerder dan het voorkomen van zwangerschap”, schreef Fox aan Trojan. CBS gaf een gelijkaardige uitleg. Het tart de verbeelding. Vooral Fox staat bekend voor zijn vele realityshows en series die druipen van de soft porno. Avond na avond jutten ze de sexuele verlangens van hun kijkers op. Sex verkoopt, Foxs kijkcijfers en reclameinkomsten groeien. De reclame zelf barst ook van de sex. Fox verdient miljoenen aan reclame voor wat in stijve Amerikaanse kringen ‘erectile dysfunction drugs’ (zoals Viagra) wordt genoemd. Het enige wat niet het wil uitzenden is de raad om jezelf en je partner tegen ongewenste gevolgen van sex te beschermen. Dat zou kwetsend kunnen zijn voor de fanatieke minderheid die gelooft dat geboorteregeling haar God mishaagt. Voor de tv-netten is het weigeren van de Trojan-spot een goedkope manier om die luidkeelse minderheid tevreden te stellen. Rupert Murdoch, de eigenaar van Fox, heeft overigens nauwe politieke banden met de Christian Right. Dit land heeft condoom-reclame nochtans hard nodig. Drie vierden van de sexueel actieve Amerikanen gebruikt geen condoom, zo bleek uit een onderzoek. De gevolgen zijn ernaar. Amerika heeft het hoogst aantal sexueel overdraagbare infecties (19 miljoen per jaar) en ongewenste zwangerschappen (3 miljoen per jaar) van alle westerse landen.
Ik ben blij dat de andere netten de Trojan-commercial wel uitzenden en dat hij op het scherm komt net voor de zomervacantie. Zo worden de de leerlingen van het hoger middelbaar onderwijs in New York eraan herinnerd om nog snel een handvol condooms mee te grabbelen voor ze op verlof gaan. In elke stadsschool zijn condooms heel het jaar door gratis te verkrijgen maar dat kon niet verhinderen dat verleden jaar weer meer dan 7.000 New Yorkse schoolmeisjes moeder werden en bijna twee keer zoveel leerlingen een abortus hadden. Vroeger maakten de New Yorkse stadsscholen korte metten met zwangere scholieren. Ze werden “medisch geschorst” en mochten na de bevalling niet meer terug naar hun oorspronkelijke school. In de jaren 1960 begon de stad meer begrip te tonen. Ze startte vier “P-scholen”, met de P van ‘Pregnancy”, voor zwangere meisjes. In de vruchtbaarste jaren hadden die 1.500 zwangere leerlingen. Maar de tijden zijn veranderd. P-scholen zijn in heel Amerika stilaan aan het verdwijnen. Dit jaar gaat de laatste New Yorkse P-school dicht. Niet omdat er geen zwangere schoolmeisjes meer zijn. Het stigma is echter grotendeels verdwenen en de nood om hen te scheiden van de andere leerlingen dus ook. Er zijn al veertig middelbare stadsscholen in New York die hun eigen opvang hebben voor de kinderen van leerlingen. “Trojan schonk verleden jaar 350.000 condooms aan de New Yorkse stadsscholen”, vertelt een woordvoerder van het bedrijf me. “Maar er is meer nodig dan de beschikbaarheid van condooms: tieners –en volwassenen- moeten ook leren verantwoordelijkheid te nemen voor hun sexueel gedrag. Dat is de boodschap van onze reclamespot. Door je verantwoordelijkheid te nemen, verander je van een varken in een man. Dat machtige mensen die, geloof me, zelf maar al te goed weten hoe groot de nood is aan verantwoordelijk sexueel gedrag, cynisch kiezen om die boodschap te censureren, vind ik op zijn zachtst gezegd ontmoedigend.”
20 juni 2007