De laatste sporen van onze Belgische december-bezoekers zijn vanochtend door de mannen van de vuilniskar meegenomen. Abercrombie & Fitch- boodschappentassen, de verpakkingen van de zes iPhones die ze hadden gekocht, lege schoendozen... je kon zien dat ons bezoek zijn steentje had bijgedragen aan de New Yorkse economie. Volgens de stad zijn er in 2007 acht miljoen buitenlanders op bezoek geweest, 800.000 meer dan in 2006 en dat was al een recordjaar. Die toeristen hebben hier een smak geld verteerd. Iedereen weet dat veel buitenlandse toeristen hun reisjes subsidieren door hun in New York gekochte spullen thuis met winst door te verkopen. Sommigen doen alsof ze dat willen inperken. Bij Vuitton mag men tegenwoordig, als u dat tenminste zou willen, niet meer dan drie tassen tegelijk kopen. Ik vind dat de toeristen zichzelf best wat korting mogen geven. De New Yorkse hotels waren in 2007 duurder dan ooit. Tegelijk boekten ze ook een record aantal overnachtingen.De grootste jubelaar van al is de onvriendelijk ogende Marriott Marquis op lawaaierig Times Square. Vandaag werden de nieuwe officiele cijfers bekend gemaakt over de waarde van vastgoed in New York. De Marriott Marquis blijkt van alle hotels het meest waard. Wie het wil kopen heeft 579,7 miljoen dollar nodig, bijna 15 procent meer dan vorig jaar. Inkomen voorlopig verzekerd. In 2007 was de Marquis bijna heel het jaar volgeboekt. Het totaal van vastgoed in New York is nu 802 miljard dollar waard. Dat lijkt enorm veel maar het is iets minder dan wat het Amerikaans leger tot nu toe heeft gespendeerd aan de oorlog in Irak en Afghanistan. Maar terug naar onze buitenlandse toeristen. Die beperken zich niet tot het kopen van kleren, iPhones, make-up of juwelen. Vorig jaar kochten ze ook een derde van alle nieuwe luxe-flats in New York. Dat is twee keer zoveel als in 2006. Enkele weken geleden las ik een interview met een Belgisch koppel. Behalve kerstgeschenken voor de kinderen hadden ze zich in december in de gauwte ook nog een flat gekocht voor 1,7 miljoen dollar. Het koppel was van plan om hun eigendom te verhuren voor 7.500 dollar per maand.
Ik hoop voor hen dat ze hun broek niet zullen scheuren aan de aankoop. Hun flat is niet ver van het hoofdkwartier van Citigroup, de grootste bank van Amerika. De bank kondigde gisteren een recordverlies aan van bijna 10 miljard dollar in het laatste kwartaal van 2007. Ze zei ook dat ze nog 4.000 werknemers wil afdanken, bovenop de 17.000 ontslagen die ze al eerder had gepland. Andere banken en financiele bedrijven kondigden al eerder duizenden afdankingen aan. "We zullen ons moeten schrap zetten", zei burgemeester Bloomberg vanmorgen op de radio, "In de komende zes maanden moet elke stadsdienst 2,5 procent besparen. Het volgend fiscaal jaar wordt dat 5 procent." En wie weet hoeveel daarna. De vette jaren die New York de laatste tien jaar kende, lijken voorbij. Het zijn niet alleen de klappen die Wall Street krijgt die zwaar aankomen. Een derde van het inkomen van de stad komt van eigendomsbelasting. We hebben in New York lang weinig last gehad van de subprime(rommelhypotheken)-crisis maar nu beginnen we het effect serieus te voelen, zei de burgemeester. In 2006 steeg de waarde van New Yorks vastgoed met 18,5 procent. In 2007 gingen de prijzen nog maar met 1,44 procent naar omhoog. Toch nog een stijging, zal u opmerken maar dit cijfer is een gemiddelde. In vele stadsdelen, waaronder het mijne, zijn de vastgoedprijzen aan het dalen. Het zijn de rijke buurten van Manhattan en Brooklyn die het gemiddelde cijfer voorlopig boven nul houden. In die buurten werd slechts één procent van de vastgoedaankopen met subprime-leningen gefinancieerd maar in stadsdelen zoals de South-Bronx was dat in 2006 voor ruim 40 procent van de aankopen het geval. Het is daar dat steeds meer nieuwbakken eigenaars hun afbetalingslast niet meer aankunnen. Vorig jaar werden de huizen van 15 000 van hen in beslag is genomen door de banken. Het aantal uitzettingsprocedures steeg tussen juli 2006 en juli 2007 met 54 procent in de Bronx, 50 procent in Brooklyn en 126 procent in Queens. De housing crisis dreigt spectaculair te worden in de niet-rijke buurten van New York. De voorlopig heel milde New Yorkse winter helpt niet in de portemonnee. Ook al moeten we beduidend minder hard stoken toch betalen we een derde meer dan vorig jaar voor stookolie en gas. Toen Bush president werd in 2000 kostte olie één vijfde van wat ze nu kost. Met een uitgestreken gezicht beloofde hij toen dat hij de olieprijzen zou helpen verlagen.
Wat een knoeiboel. Zelfs American Express begint te klagen dat meer en meer van haar toch rijkere klanten achterop beginnen te geraken met hun afbetalingen. "Het ziet er naar uit dat de volledige financiele sector een grote daling van zijn winsten zal zien,” meent Richard Sylla, een professor in financiele geschiedenis aan New York University, “de enige keer dat dit in de laatste 100 jaar gebeurde was tijdens de Depressie in de jaren 1930". Ik ontmoette de man verleden week op de inhuldiging van het nieuwe Museum of American Finance in Wall Street. Het permanent geamuseerd kijkend kalend heertje met zijn grote zwarte bril is een van de curators van het museum. "Ik ben op een missie", zei hij, "veel mensen, ook in Wall Street, snappen niet waarmee ze bezig zijn. Ze begrijpen niet waarom ze grote winsten maken en ze begrijpen niet waarom ze grote verliezen lijden. Geloof me. Ik praat elke dag met hen."
19 januari 2008