Het ontwerp van West 8
Een Belgische bezoeker is onder de indruk van al de nieuwe parken en gebouwen die hij op een fietstocht door downtown Manhattan en Brooklyn heeft gezien. Het verbaast hem dat een kapitalist zoals burgemeester Bloomberg voor zoveel stadsverfraaiing zorgt. Het verbaast hem ook dat er ondanks de krisis nog zoveel nieuwe projecten ondernomen worden.
Zoals Governors Island. Voor wie nog nooit in New York is geweest: Governors Island is een eilandje op vijf minuten varen van het zuidelijkste punt van Manhattan. Het was daar dat de eerste kolonisten zich in 1623 vestigden. Dat waren Walen in dienst van de Nederlandse West-Indische Compagnie; in Battery Park is er een bescheiden monument aan hen opgedragen. Het eiland deed lang dienst als militair domein maar in 2003 verkocht de federale overheid het aan de stad en de staat New York voor één dollar. Een geschenk dus maar wel een dat duur beloofde uit te vallen. Wat te doen met het eiland? Het had open landschappen maar ook veel gebouwen, waaronder een laat 18de eeuws fort en lelijke flats. Het regende voorstellen - een wereldvredespark, een pretpark, een luchttram ontworpen door Calatrava die het eiland met Manhattan en Brooklyn zou verbinden- maar men raakte het niet eens. Waar het geld vandaan moest komen was niet duidelijk. Het hielp ook niet dat de stad én de staat New York, een onafscheidelijk maar immer bikkelend koppel, samen eigenaar waren van het eiland. Gisteren kondigde Bloomberg triomfantelijk aan dat er eindelijk schot in de zaak was gekomen. De staat New York die er door de recessie belabberd aan toe is, heeft haar rechten over het eiland afgestaan zodat de stad er nu haar zin mee kan doen. De plannen die Bloomberg uit de doeken deed voor het zeventig hectaren- grote eiland zijn veelbelovend. Grappig genoeg zijn het opnieuw Nederlanders die, 400 jaar later, weer een ingrijpende rol gaan spelen in de metamorfose van het eiland. Het plan voor het 3,5 km lang wandel- en fietspad langs de oevers en het 16 hectaren-grote park is ontworpen door Adriaan Geuze van het Nederlandse landschap-architectuurbureau West 8. Er zouden steile heuvels komen, een eiken- en berkenbos voorzien van hangmatten, een grot, moerassen, een park met geurige planten zoals zeeasperge en lavendel en wandelpaden door nauwe canyons die uitgeven op beroemde zichten zoals het Vrijheidsstandbeeld en de Verrazano-brug. Het klinkt fantastisch en het prijskaartje is dat ook: 41,5 miljoen dollar om de eerste fase in gang te steken en nog 220 miljoen om het park af te werken. Het eerste bedrag komt uit de stadskas, beloofde de burgemeester. De rest zal van de privé-sector moeten komen want de stad heeft dit jaar al een tekort van vijf miljard dollar. Burgemeester Bloomberg -wiens persoonlijk fortuin op 17 tot 20 miljard dollar wordt geschat- laat het niet aan zijn hart komen. Twee weken geleden nog knipte hij het lint door van de eerste fase van het Brooklyn Bridge Park. Dat er nog volop aan gewerkt wordt kon hem niet stoppen; zo ongeduldig was hij om het nieuwe park te tonen dat moet uitgroeien tot een lint van groen langs heel de Brooklynse oever. Hij is bezeten om zijn stempel te drukken op de stad, zoals Robert Moses destijds deed met zijn gigantische openbare werken of Olmsted en Vaux met Central Park. Maar er staat meer op het spel dan persoonlijke ambitie. Het is mooi meegenomen dat wijken gerenoveerd worden en er meer groene ruimte komt waar alle New Yorkers -en toeristen- van kunnen genieten. Maar waar het eigenlijk om gaat is dat die investeringen de waarde van het omliggende vastgoed verhogen en zo onrechtstreeks de stadskas spijzen. Sinds de vastgoed-krisis begon, concurreren steden nog harder om bewoners met geld aan te trekken en in New York lijkt dat, mede dank zij Bloombergs projecten, vrij goed te lukken. De keerzijde van de medaille is dat het voor velen te duur wordt om hier te wonen. Ondanks investeringen in sociale woningbouw moeten NewYorkers met lage inkomens steeds verder gaan wonen van al dat nieuwe moois.
15 april 2010
Het ontwerp van West 8