Van fictie, in woord en beeld, kan ik genieten maar ik doe het met mondjesmaat. Om de zoveel maanden ga ik naar de bioscoop en ‘s avonds in bed lees ik wel eens een hoofdstuk in een roman, als dessert van mijn dag. Dat volstaat want mijn verbeelding komt al genoeg aan zijn trekken met wat ik elke dag in de kranten lees. De werkelijkheid overtreft meestal de fantasie van zelfs de meest begenadigde schrijvers. Zo las ik deze week over een school in Arizona waar een verpleegster tijdens een routine-onderzoek merkte dat een nieuwe leerling make-up op zijn kin en wangen had. Ze vond dat verdacht en verwittigde de directie. Bij nader onderzoek bleek de leerling geen twaalfjarige jongen te zijn zoals hij beweerd had maar een 29-jarige man die zeven jaar celstraf achter de rug had wegens pedofiele contacten. De drie mannen waarmee hij in een trailer woonde, waren niet zijn opa, oom en kozijn maar drie collega-pedofielen met een strafregister. Zij werden boos toen ze van de politie vernomen dat Neil, het ‘knaapje’ waar ze al vier maanden mee optrokken, een volwassen man was. Ze voelden zich bedrogen. De ouders van de andere leerlingen ook. Hoe kon zoiets gebeuren? “Hij zag er een heel gewone jongen uit”, zei Cynthia Suarez, de directrice van de school waar Neil afgelopen herfst drie maanden les volgde zonder aandacht te trekken. En nu de kaars op de taart. De naam van die school was Imagine. De naam van het stadje waar Neil door de mand viel: Surprise.
Surprise indeed. Een grote verrassing was het ook toen de politie op 12 januari in een voorstad van St. Louis een flat binnenviel op zoek naar een ontvoerde jongen en er niet een maar twee vond. Een Dutroux-geval, denkt u nu meteen. Maar zo simpel was het niet. De jongste, 13-jarige Ben, was pas vier dagen geleden gekidnapt maar 15-jarige Shawn was al in 2002 verdwenen. Hij leidde echter niet het bestaan van een gevangene. Hij had vriendjes bij wie hij thuis kwam, fietste overal rond, ging naar de politie toen zijn fiets was gestolen, had een liefje, een gsm, een computer met internet waarmee hij een mailtje stuurde naar de website van zijn ouders: ‘Hoe lang gaan jullie je zoon nog zoeken?’ Onder zijn schuilnaam, wel te verstaan. Als iemand opmerkte dat hij toch wel goed leek op die jongen op de 'Missing Child'-posters, ontkende hij in alle toonaarden. Nu vind ik niet dat Shawns bizar gedrag de schuld van zijn ontvoerder ook maar een gram vermindert. Maar het past wel niet in het klassieke pedofiliedrama waarin het slachtoffer de zuiverste onschuld hoort uit te stralen. De media zijn op de keper beschouwd vertellers die de mensen verhalen opdissen die ze willen horen. Verhalen over schurken en helden, monsters en onschuldige slachtoffers. Zo willen we onze pedofiliedrama’s. Wie zich afvroeg of er een andere reden was dan angst die uitlegt waarom Shawn de vele mogelijkheden om aan zijn ontvoerder te ontsnappen niet had aangegrepen, werd meteen van ketterij beschuldigd. Op Oprah Winfrey’s show presenteerden de ouders ‘de nieuwe Shawn’: zijn wilde haren weggeknipt, zijn piercings verwijderd, braaf en stil, zoals men van een onschuldig kind zou verwachten. In zijn bijzijn vertelde zijn moeder aan Amerika dat hij seksueel misbruikt werd. De werkelijkheid zag er weer een beetje overzichtelijker uit. Daders moeten monsters zijn, slachtoffers onschuldig. En helden zijn edelmoedig en verliezen nooit hun koelbloedigheid. Geen enkel beroep dat dit heldenimago meer belichaamt dan dat van astronaut.Big surprise dus toen bleek dat ook bij hen de stoppen kunnen doorslaan. Het verhaal van captain Lisa Nowak die in haar obsessief verlangen naar een collega een rivale uit de weg wou ruimen was natuurlijk groot nieuws. Vooral het detail dat ze in haar haast om haar plan uit te voeren van Texas naar Florida had gereden met astronautenluiers aan, om geen tijd te verliezen, was een bron van eindeloze fascinatie. Maar niet voor lang. Net als het verhaal van Shawn verdween dat van Lisa Nowak zeer snel uit de media-conversatie. Shawn was niet onschuldig genoeg en Nowak, een heldin die zich belachelijk maakt, dat was meer pijnlijk dan seksy. De doofpot die de Nasa oplegde, hielp ook een handje. “Wij zorgen voor de onzen”, zei een Nasa-woordvoerder.
Maar geen nood, een andere surprise diende zich aan, de dood van Anne Nicole! En dat verhaal was wel seksy, want elk rapport kan opgesmukt worden met beelden van blonde Anne Nicole die haar dikke borsten schudt. “Zij is een Amerikaanse prinses Diana”, zei een televisieman als excuus voor de waanzinnige media-aandacht voor de dood van iemand die vooral beroemd was omdat ze beroemd was. Net als Diana werd het schaap zowat heilig verklaard. Het verhaal heeft bovendien ‘benen’, er kan een vervolg aan worden gebreid: minstens drie mannen beweren de vader te zijn van Anne Nicole’s vijf maanden- oud dochtertje, de erfgename van haar fortuin. Je zou denken, zo’n dispuut is snel opgelost met enkele DNA-testen maar nee, dat zou de pret bederven, het drama van de drie rivalen te snel afronden. De zaak wordt gerekt zodat we nog vaak met beelden van Anne Nicole’s borsten bestookt kunnen worden. Tot de volgende surprise. Voor de rest weinig nieuws. In Irak, geen surprises, daar loopt alles in het honderd, net zoals voorspeld werd.
Jacqueline Goossens
15 februari 2007