Ik ben een van die 'losers' die een kassierster er attent op maakt als ze iets vergeet aan te rekenen of te veel wisselgeld teruggeeft. In veel winkels moeten kassiers uit hun loonzakje bijpassen als hun kas niet klopt. Als je maar een klets meer dan het minimumloon verdient, is dat geen lolletje Het is me in New York trouwens al meer dan eens gebeurd dat een winkelbediende me terugriep als ik in mijn haast of verstrooidheid mijn hielen al had gekeerd voor hij al mijn wisselgeld had gegeven. Maar ben ik over heel de lijn eerlijk? Neen. Zo ben ik bijvoorbeeld een waterdief. Tenminste dat vermoed ik. In 2006 moest ik aan de stad 215 dollar betalen voor waterverbruik. Dat is niet veel meer dan in de vorige jaren. Maar in ons vorig huis betaalde ik bijna dubbel zoveel en de gemiddelde residentiele waterrekening in New York is haast drie keer hoger. Waarom wij zoveel minder? Het is waar dat we waterbesparende kranen, douchekoppen en toiletten hebben maar iedereen in de stad die verbouwingswerken doet of nieuwbouw zet, is al een hele tijd verplicht om die te installeren. Als je het mij vraagt is onze watermeterdefect of is de meterlezer –een man die vreemd genoeg het uniform van de electriciteitsmaatschappij draagt- incompetent. Een mens van vlees en bloed in een schort achter een kassa er op wijzen dat ze me te weinig heeft aangerekend is een ding maar de stad New York daarop wijzen, dat is een ander. Ben ik niet bang dat de stad me op een dag een herziene factuur zal presenteren plus interest? Niet echt. Toch niet in de eerstkomende jaren. New York mag dan wel netter, veiliger en minder chaotisch ogen dan tien jaar geleden, de stadsdienst die de waterrekeningen moet innen is een administratieve puinhoop. Dat zijn niet mijn woorden maar die van het stadsbestuur nadat The New York Times onlangs aan het licht bracht dat tienduizenden New Yorkers nog nooit of in geen jaren een cent voor hun water hebben betaald. Alles samen zouden er naar schattting voor 620 miljoen dollar aan onbetaalde waterfacturen rondslingeren.
Toen ik in het begin van de jaren tachtig in New York kwam wonen, betaalden eigenaars een vast bedrag voor water, ongeacht het verbruik. Dat bedrag was bovendien zo klein dat ik en vele andere New Yorkers dachten dat water gratis was. Ik woonde in een van de vele armenbuurten waar mensen in de zomer de brandkranen op de voetpaden opendraaiden om onder het gutsende water afkoeling te zoeken. Eind de jaren tachtig besloot de stad dat het waterfeest gedaan was. Net als in andere Amerikaanse steden waar dat al lang het geval was, kreeg elk New Yorks gebouw een watermeter. Nu moesten NewYorkers flink betalen voor wat uit de kraan kwam en ze begonnen er zuiniger mee om te springen. In 1979 joegen 7,1 miljoen New Yorkers er 5,7 miljard liter per dag door. In 2006, de bevolking was intussen gegroeid tot 8,2 miljoen, verbruikten we 'slechts' 4,1 miljard liter per dag, een daling van 28 procent. Goed nieuws dus ware het niet van de bureaukratische wanorde. Sommige meters waren al stuk van bij hun installatie. In sommige gebouwen kwam nog nooit iemand de stand van de meter lezen. Een buur die een gebouwtje van drie verdiepingen bezit kreeg een rekening van 260.000 dollar, meer dan hij voor zijn huis betaald had. "Misschien lekt er een toilet of een kraan", zei iemand die hij na lang wachten eindelijk iemand aan de lijn kreeg bij de stad. Een andere New Yorker kreeg een waterrekening van 16.000 dollar voor een gebouw dat 16 jaar geleden werd gesloopt. Sommige eigenaars van flatgebouwen staan een miljoen dollar of meer in het krijt. Negen buitenlandse missies bij de VN moeten de stad een totaal van 350.000 dollar voor water. De Nigerianen hebben nog geen cent betaald sinds 1998. In totaal staan er 21.000 waterrekeningen in het rood. In theorie mag de stad het water afsluiten van wie twee jaar achterstal heeft maar in praktijk gebeurt dat niet. In andere steden maken ze er korte metten mee. In Boston sluit de stad je water af als je 60 dagen te laat bent en meer dan 250 dollar in de schuld staat, zij het enkel tussen april en november, als het weer minder dorstig is. In Los Angeles wordt het water afgesloten bij wie 72 dagen te laat is met betalen. Per dag worden gemiddeld 155 mensen zonder water gezet, de meesten betalen dan meteen. Maar New York, en vooral Manhattan, is een stad van huurders. Als de burgemeester zou bevelen het water af te sluiten in gebouwen van niet-betalende huisbazen, zou hij politieke zelfmoord plegen. Wat is dan de oplossing? De ene zegt draadloze watermeters die vanop afstand kunnen gelezen worden, de andere pleit voor amnestie voor wanbetalers om daarna met een schone lei te herbeginnen. Wat het scenario ook zal zijn, de stad zal honderdduizenden waterrekeningen moeten napluizen. Voorlopig blijf ik dus met een gerust hart mijn merkwaardig lage waterrekening betalen. En omdat ik zo'n eerlijk zieltje ben, nog deze pluim voor onze waterdienst. In mijn vorig huis kreeg ik ooit een rekening van meer dan 1.000 dollar voor drie maanden, dubbel zoveel als wat ik anders op een jaar betaalde. "Eerst betalen", zegden ze bij de dienst, "dan mag u klacht indienen". Dat deed ik. Anderhalf jaar later, na brieven te hebben geschreven, een loodgieter te hebben betaald om een mogelijk lek op te sporen en controle van twee stadsinspecteurs, ging de dienst akkoord dat ze veel te veel had aangerekend. Ik kreeg mijn geld tot de laatste dollar terug.
10 januari 2007